Phlight-map-pin Phlight-phone Wppb-font-envelope

Мемлекет тарихы институты

 

Біз картадамыз

Бару толығырақ

Кездесуге жазылу

Қазақстанның әлеуметтік-экономикалық даму тарихы бөлімі

Басты бет / Қазақстанның әлеуметтік-экономикалық даму тарихы бөлімі
Басты бет / Қазақстанның әлеуметтік-экономикалық даму тарихы бөлімі
Медеубаев

Ерлан

Ислямұлы

Тарихы бөлімінің басшысы

Өмірбаянын Қараңыз
Куанышев

Жапсарбай

Ілиясұлы

Бас ғылыми қызметкері

Өмірбаянын Қараңыз
Хасенова

Нурбану

Нурхатовна

Аға ғылыми қызметкері

Өмірбаянын Қараңыз
Кемельбекова

Мәншүк

Валерийқызы

Ғылыми қызметкері

Өмірбаянын Қараңыз
Рүстем

Қуандықұлы

Досмурзинов

Кіші ғылыми қызметкері

Өмірбаянын Қараңыз
Алихан

бадиев

Аға ғылыми қызметкері

Өмірбаянын Қараңыз
Медеубаев

Ерлан

Ислямұлы

Қазақстанның әлеуметтік-экономикалық даму тарихы бөлімінің басшысы.

Медеубаев Ерлан Ислямұлы  —   Қазақстанның әлеуметтік-экономикалық даму тарихы бөлімінің басшысы.

1995 жылы Ақтөбе педагогикалық институтының тарих факультетін бітірді, 1999 жылы әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің Қазақстанның жаңа және қазіргі заман тарихы кафедрасындағы күндізгі аспирантурасын 07.00.02 – Отан тарихы мамандығы бойынша тәмамдады. Тарих ғылымдарының кандидаты (1999 ж.), диссертация тақырыбы: «Қазақстандағы әскери коммунизм саясаты (1918–1921 жж.)».

Толығырақ көру

2013 жылы Гонконгтегі Lingnan University (Hong Kong) Тарих департаментінде Visiting Scholar (шақырылған ғылыми қызметкер) болды.

2006 жылы Қазақстан Республикасының Тұңғыш Президентінің Алғыс хатымен марапатталған. 2021 жылы Қазақстан Республикасының білім беру саласындағы ерекше еңбегі үшін «Қазақстан Республикасының Құрметті білім беру қызметкері» төсбелгісімен наградталған.

Ғылыми қызығушылық салалары: ХХ ғасырдағы Қазақстан тарихы (деректану, историография және Қазақстан тарихының методологиясы), тарихи жад саясаты мен мемориалдық мәдениет мәселелері, музейлер және музей ісі.
Жаңа заман тарихы, тарихи саясат мәселелері бойынша 50-ден астам мақала мен бірнеше монографияның авторы.

 

Негізгі ғылыми еңбектері мен жарияланымдары:
Кітаптар:

  • «Первые лица государства: политические портреты». Алматы, 1999 г. (в соавторстве)
  • «Военный коммунизм» в Казахстане: политика, практика, идеология». Актобе, 2003 г.
  • «История Западного Казахстана» том 2, Актобе, 2006 г. (в соавторстве);
  • «История Актюбинской области». Актобе, 2007. (в соавторстве)
  • Этносы Казахстана: личность, история, память. Нур-Султан. 2019 г. (в соавторстве).
  • Научный редактор коллективной монографии «Коммеморативные практики как инструмент конструирования общественного сознания». Астана, 2023 г.

 

Негізгі жарияланымдар:

  • Қазақстанда азық-түлік саясатынын қалыптасу кезені (1918 1921) //Ақиқат. 1997 г. № 12
  • О продовольственной диктатуре в Казахстане в 1918-1921 гг. //Мысль. 1998 г. № 1
  • Советские управленцы в Казахстане и Туркестане в начальный период становления тоталитарного режима: политический и нравственный облик// Вестник КазНУ им. аль-Фараби серия историческая. 2002 г.№ 4
  • 1-я Атаманская, 1-я Народная армия: вооруженные крестьянские выступления в Западном Казахстане и Южном Урале в 1920-1922 гг. // Вестник Российского Университета Дружбы народов (г. Москва) 2005 г. № 4
  • Проблемы безопасности и трансграничного сотрудничества в зоне казахстанско-российских пограничных территорий: опыт сотрудничества Актюбинской и Оренбургской областей // Современные евразийские исследования. 2015. №1.
  •  Власть и общество: феномен иллюзорного сознания (из истории Актюбинской области в 1920-30-е гг.) // Поиск. 2015 г. № 4.
  • Political, Interparty and Moral Crisis of the “War Communism” Policy in Kazakhstan 1920-1922 // ORIENTE MODERNO 96 (2016) 1-24
  • Политика Советского государства в жилищной сфере в городах Казахской и Туркестанской АССР в период «военного коммунизма» (1918-1921 гг.) // История повседневности. Ленинградский Государственный Университет им.А.С.Пушкина. № 1.
  • «Красногвардейская атака на капитал» в городах Казахстана в эпоху «военного коммунизма» (1918-1921 гг.) // Сб. материалов Всероссийской научной конференции «Частные миры Великой русской революции»(Казань, Институт истории им. Ш.Марджани АН РТ, 28-29 сентября 2017 г.)
  • «…Но все мы думаем, что доживем до 1980 г.: строительство коммунизма в нашей стране должно укрепить и наш дух и наше тело…». ХХ съезд КПСС и процесс политической и социальной реабилитации в Казахской ССР // Сб.материалов Международная научно-практическая конференция «Новые имена и факты в истории массовых политических репрессий в Казахстане и Западной Сибири в 1920-1950-х гг.» (Астана, 25 мая 2017 г.)
  • Из истории борьбы крымских татар за возвращение на историческую родину и восстановление своих прав в эпоху хрущевской «оттепели» // Сб.материалов международного форума «Тарихтан тағылым – өткенге тағзым» — «Память во имя будущего», посвященного Дню памяти жертв политических репрессий и голода (Кзыл-Орда, 29-31 мая 2017 г.)
  • Власть и социальные порядки в Степном крае и Туркестане в 1917-1921 гг.: механизмы и практики революционного насилия // Сб.материалов Международной научно-практической конференции «1917 год в российской провинции» (Пенза, 22-23 сентября 2017 г.)
  • Попытки начала процесса политической реабилитации и восстановления прав репрессированных граждан в Казахстане в эпоху хрущевской «оттепели» // Новейшая история России. 2017 г. № 4
  • “Да здравствует свободная торговля и свободный труд! Долой коммунистов, да здравствует чистая советская власть!”: из истории вооруженных антисоветских выступлений в Западной Сибири в 1921 г. // II Всероссийская с международным участием конференция «Гражданская война на Востоке России: взгляд сквозь документальное наследие» (Омск, 25–26 октября 2017 года)
  • Между догмой марксизма и стихией национализации: о некоторых итогах и уроках советской системы управления экономикой в Казахстане в эпоху Революции и Гражданской войны (1917–1921 гг.) // Сб. материалов Международной научной конференции «Революции в России: теория и практика социальных преобразований» (Москва, 7-8 ноября 2017 г.)
  • Власть и общество в Оренбуржье на закате хрущевской «оттепели»: умонастроения, массовая психология и жизненные ориентации // Сб. статей МЕЖДУНАРОДНАЯ НАУЧНО-ПРАКТИЧЕСКАЯ КОНФЕРЕНЦИЯ «ДЕВЯТЫЕ БОЛЬШАКОВСКИЕ ЧТЕНИЯ. ОРЕНБУРГСКИЙ КРАЙ КАК ИСТОРИКО-КУЛЬТУРНЫЙ ФЕНОМЕН»
  • Социализм, повседневность и массовое сознание в эпоху хрущевской «оттепели» (по материалам Центра документации новейшей истории Оренбургской области) // Материалы международной научной конференции, 15–17 марта 2018 г. «Частное и общественное в повседневной жизни населения России: история и современность». Санкт-Петербург 2018
  • Проблема распада СССР как следствие разрушения однопартийной политической системы (на примере социально-политической истории Актюбинской области Казахской ССР в 1988-1991 гг.) // Сб. международной научной конференции «1990-е. Социальная история России». Международный центр истории и социологии Второй мировой войны и ее последствий НИУ ВШЭ и Фонд «Президентский центр Б.Н. Ельцина»
  • Трансформация норм обыденной жизни населения Казахской ССР в эпоху хрущевской «оттепели»//Реформы в повседневной жизни населения России: история и современность. Материалы международной научной конференции. 2-4 апреля 2020 г. Т.2. Санкт-Петербург. 2020
  • Внутриполитическая ситуация в Афганистане накануне Апрельской революции 1978 г. // РОССИЯ В ВОЙНАХ И ЛОКАЛЬНЫХ ВОЕННЫХ КОНФЛИКТАХ ХХ – НАЧАЛА ХХI В.: к 30-летию вывода Ограниченного контингента сове тских войск из Афганистана. Сборник материалов Всероссийской научно-практической конференции Республика Башкортостан, г. Стерлитамак, 27 сентября 2019 г.
  • «Учитель, бунтарь, политик …» // Казахстанская правда. 20 апреля 2020 г. (статья вышла в рубрике «Рухани Жангыру» к 100-летию образования Казахской АССР, посвящена государственному деятелю С.Мендешеву)
  • Производственная деятельность и быт рабочих завода «Мосрентген» в первый год эвакуации в Актюбинске (1941-42 гг.): некоторые аспекты социальной повседневности // Сборник научно-теоретической конференции к 75-летию Победы музея Вооруженных сил РК (Алматы, 20 мая 2020 г.)
  • «Процесс распада властных структур КПСС на местах (на примере социально-политической истории Актюбинской области Казахской ССР в 1989-1991 гг.) // Сборник международной он-лайн конференции «Параллели европейской и центральноазиатской истории: 80-90-е годы XX века»». 24-25 октября 2020 г. (организаторы Ташкентский государственный педагогический университет им. Низами, Региональное представительство Фонда имени Конрада Аденауэра по Центральной Азии, Российский государственный гуманитарный университет Институт постсоветских и международных исследований)
  • ЭТНОГРАФИЧЕСКИЙ МУЗЕЙ-ЛАБОРАТОРИЯ «АҚТОБЕ КІНДІГІ» КАК ПРАКТИЧЕСКАЯ РЕАЛИЗАЦИЯ ПРОГРАММЫ «РУХАНИ ЖАНГЫРУ»: ТЕНДЕНЦИИ И ПЕРСПЕКТИВЫ // Сборник материалов XVII МЕЖДУНАРОДНОГО ЕВРАЗИЙСКОГО НАУЧНОГО ФОРУМА «КАЗАХСКАЯ ГОСУДАРСТВЕННОСТЬ И КОЧЕВНИКИ ВЕЛИКОЙ СТЕПИ: ИСТОРИЯ И СОВРЕМЕННОСТЬ» I ТОМ. (Нур-Султан. 2020 )
  • Музеи как подлинное пространство научно-образовательного и культурно-просветительского сотрудничества (по итогам Международной конференции «Роль и значение музеев в воспитании учащейся молодежи: практическая реализация программы «Рухани жаңғыру») // Сборник материалов международной онлайн конференции «Роль и значении музеев в воспитании учащейся молодежи: практическая реализация программы «Рухани жаңғыру» (Казахско-Русский Международный Университет. Актобе, Казахстан. 21 ноября, 2020 г.)
  • Медеубаев Е.И., Булатова Д.Д. «Память» о распаде СССР: история и современность прошлого» // Сборник материалов международной онлайн конференции «Роль и значении музеев в воспитании учащейся молодежи: практическая реализация программы «Рухани жаңғыру» (Казахско-Русский Международный Университет. Актобе, Казахстан. 21 ноября, 2020 г.)
  • Медеубаев Е.И., Гулиева М.А. Казахстанский кинематограф о Великой Отечественной войне: историческое сознание и историческая память // Международная научная студенческая конференция «Молодежь и современный взгляд на события Второй мировой войны» (Екатеринбург, РФ. 27 ноября 2020 г.)
  • Распад СССР как следствие разрушения однопартийной политической системы (опыт Актюбинского обкома Компартии Казахстана в 1989-1991 гг.) // Вестник Карагандинского Государственного Университета им.Букетова. № 4. 2020.
  • Потеря политической легитимности и функциональности региональных структур Компартии Казахстана в эпоху «Перестройки»: Актюбинский обком партии в 1989-1991 гг.// Вестник Западно-Казахстанского гос.университета им. М.Утемисова. № 4. 2020.
  • «Почему мы подошли на пятом-шестом  году перестройки к этому результату….» Выступление 1-го секретаря ЦК Компартии Казахстана, Президента Казахской ССР Н.А. Назарбаева на партийно-хозяйственном активе Актюбинской области 11 апреля 1991 г. // Исторический архив. № 2. 2021. 
  • Музей «Ақтөбе кіндігі» как опыт научно-образовательного и научно-просветительского сотрудничества: практические аспекты // Сборник материалов международного научного онлайн семинара «Проблемы современной музеологии: наука, образование, практика». Ташкент. 2021. 
  • Производственная деятельность и быт рабочих завода «Мосрентген» в первый год эвакуации в Актюбинске (1941-42 гг.): некоторые аспекты социальной повседневности // Сборник международной научной конференции из цикла «История сталинизма»: «Пути к Победе. Человек, общество, государство в годы Великой Отечественной войны» 21-24 июня 2021 г. г. Екатеринбург
  • Между строк Послания Президента: о смыслах понятий «гражданское общество» и «демократия» в современном Казахстане // Сборник статей по материалам международной научно-практической конференции «Ценностные ориентиры Нового Казахстана: вызовы современности». Нур-Султан. 2022 г. с.165-168.
  • Механизмы и практики реализации трудовой натуральной повинности в эпоху «военного коммунизма» в Степном крае и Туркестане в 1918-1921 гг. // Гражданская война в России: проблемы выхода, исторические последствия, уроки для современности Сборник научных трудов. Новосибирск. 2022 г.
  • «Исторические условия и факторы интеллектуального Ренессанса в Центральной Азии в IX-XII веках» // Сборник Международной научно-практической конференции, посвященной 900-летию Хакима ота (Сулейман Бакирганий). (Нукус, Каракалпакстан, Республика Узбекистан. 29–30 сентября 2022 г.)
  • Научный редактор коллективной монографии «Коммеморативные практики как инструмент конструирования общественного сознания». Астана, 2023 г. 230 с.
  • Г.Ерменбаева, Г.Султангазы, Е.Медеубаев «Теоретико-методологические аспекты социального статуса байства в казахском обществе: Социальная структура; казахское общество; байство; бай; дебаизация; раскулачивание; богатство; скотовладельцы» // Вестник ЕНУ (серия история). 2024, № 2.
  • Gulmira Zholmagambetovna Sultangazy, Zhaslan Yesseyevich Nurbayev, Yerlan Islyamovich Medeubayev DEVELOPMENT OF BIOGRAPHICAL RESEARCH AS A FACTOR OF CONCEIVING NATIONAL IDENTITY // Отан тарихы (в печати).

Медеубаев Е.И., Ковальская С.И. «Советское партийное государство и элиты казахского аула в 1920-е годы: политика, практика и результаты» // Новейшая история России. 2025. №1.

Куанышев

Жапсарбай

Ілиясұлы

ҚР БҒЖБМ Ғылым комитетінің Мемлекет тарихы институтының бас ғылыми қызметкері

Қуанышев Жапсарбай Ілиясұлы – ҚР БҒЖБМ Ғылым комитетінің Мемлекет тарихы институтының бас ғылыми қызметкері.

1979 жылы Абай атындағы Қазақ педагогикалық институтын тарих және қоғамтану пәнінің мұғалімі мамандығы бойынша бітірді.

1982–1986 жылдары КСРО Ғылым академиясының КСРО тарихы институтында тағылымдамадан өтіп, аспирантурада оқыды. 1987 жылы Москва қаласында «Қазақ КСР-індегі ауылдық және селолық кеңестердің қызметі (1966–1975 жж.)» тақырыбында кандидаттық диссертация қорғады. КСРО ЖАК-тың «аға ғылыми қызметкер» ғылыми атағы бар.

Толығырақ көру

Саяси ғылымдарының докторы. 2001 жылы «Қазіргі Қазақстанның қоғамдық-саяси өміріндегі казактар» тақырыбында диссертация қорғады.

Еңбек жолын 1979 жылы Ш.Ш. Уәлиханов атындағы Тарих, археология және этнография институтында лаборант болып бастап, кейін аға ғылыми қызметкер және ғылыми хатшы қызметтерін атқарды (1979–1992). 1992 жылдан бастап мемлекеттік қызметте түрлі басшылық лауазымдар атқарды: ҚР Президенті Аппараты мен Министрлер Кабинетінің Ақпараттық-талдау орталығының сарапшысы, сектор меңгерушісі (1992–1996), ҚР Мемлекеттік хатшысының кеңесшісі, көмекшісі (1996–2004), ҚР Президенті Әкімшілігі басшысының хатшылығының меңгерушісі (2004–2008), Ішкі саясат бөлімі меңгерушісінің орынбасары және меңгерушісі (2008–2014).

2014–2015 жылдары «Қазмедиа орталығы» басқарушы компаниясының бас директоры қызметін атқарды.

2015–2018 жылдары Қазақстан Республикасының Тұңғыш Президенті – Елбасы кітапханасының директорының орынбасары, қызмет басшысы болды.


260-тан астам ғылыми және ғылыми-көпшілік еңбектің, соның ішінде монографиялардың авторы: «Казачество современного Казахстана: основные проблемы и тенденции». – Алматы, 2000; Архетипы сознания казачества в Республике Казахстан (1999-2002 гг.). – Астана, 2005; Казахстан в 1971-1985 гг. // Учебное пособие по истории Казахстана с древнейших времен до наших дней. – Алма-Ата. 1992 (бірлескен); Казахстан в 70-е 80-е годы. // История Казахстана с древнейших времен до наших дней (очерк), – «Дәуір», Алматы, 1993 (бірлескен); Республика Казахстан. Социально – экономическое развитие. Под. ред. А.Р. Медеу. 2-е издание. Алматы, 2010, – Т. 2, гл. 10 История (бірлескен), член редакцилық алқаның мүшесі); «Республика Казахстан: 20 лет прогресса и стабильности» коллективная монография. // Алматы, 2011 (бірлескен); Ұлттық тарих көкжиегі (Қазақстан тарихы ғылымының Тәуелсіздік дәуіріндегі дамуы). – 2018. (бірлескен); Современные проблемы внутренней и внешней политики Республики Казахстан: Коллективная монография. – Астана, 2019.

 

Ғылыми қызығушылықтары: Қазақстанның кеңестік және тәуелсіздік кезеңіндегі тарихы, ұлттық бірегейлік пен азаматтық тұтастық мәселелері, этносаяси үдерістер, мемлекеттік басқаруды жаңғырту және сот-құқықтық реформалар.

«Парасат» және «Құрмет» ордендерімен, «Ерен еңбегі үшін» медалімен, көптеген мерейтойлық медальдармен, «Алтын барыс» төсбелгісімен (2009, 2014), сондай-ақ «Мінсіз қызметі үшін», «Үздік мемлекеттік қызметші», «Білім саласының құрметті қызметкері», «Ғылымды дамытуға сіңірген еңбегі үшін» төсбелгілерімен марапатталған. Тарих және қоғамдық ғылымдар академиясының академигі.

Негізгі ғылыми еңбекторі мен жарияланымдары:

Деятельность сельских и аульных Советов Казахстана по развитию сельского хозяйства (1965-1975) // Изв. АН КазССР сер. обществ.наук, 1986, №5; История коллективизации сельского хозяйства Казахстана в новом свете Коллективизация сельского хозяйства в республиках Средней Азии и Казахстана: Опыт и проблемы. – Алма-Ата: «Ғылым», 1990; Талқаны шыққан тың дала…// Арай, 1991, №5-6; Колбин. Саяси портретінің штрихтары // «Алматы…1986. Желтоқсан». – Алматы. – 1991 (жинақ); Взаимосвязь демополитики и политической жизни (На примере Казахстана. Середина 50-х – 80-е годы) // Тезисы докладов и сообщений Всесоюзной научной конференции: «Демографические процессы на Урале, в Сибире, Средней Азии и Казахстане 19-20 вв» Целиноград, 1991; Национальная политика и политическая жизнь Казахстана в середине 50-х – 80-е годы: новые подходы. // «Национальные проблемы и конфликты: поиски путей и их решения. // Тезисы докладов научной конференции (12-14.09.91. Бишкек Чолпан-Ата), ч.1 Бишкек, 1991; Жетісудағы ауыл шаруашылығын коллективтендірудің кейбір мәсәлелері // Жетісу тарихы мен мәдениеті ғылыми теориялық конференциясының материалардары. Талдықорған, 1 кітап, 1992, 1-2 кітап; Институционализация плюралисткой системы в бикультуральном обществе // Казахстан-Спектр, №3-4, 2000; 70-80 жылдардағы ауыл шараушылығын дамытудағы қиындықтар // Қазақстан тарихы. Әдістемелік журнал.-2011. – № 11;  Астана – тәуелсіздік тәжі //  Астана ақшамы, 2018 жыл, №№72-77; Ұлы Дала мәдениетінің қайнар көздері және тарихи сана ренесансы. – «Қазақ тарихы». – 2019; Азаматтық сәйкестікті қалыптастыру және ондағы қазақ халқының біріктіруші рөлі – «Қазақ тарихы». – 2019; Роль административных реформ в формировании эффективного государства. – «Қазақ тарихы». — 2020; Әбіш Кекілбаев: Гуманист. Патриот. Саясаткер. – «AQIQAT». — 2020; О некоторых проблемных вопросах в ходе проведения судебно-правовой реформы в Республике Казахстан. – «Қазақ тарихы». – 2020; Тәуелсіздік қарсаңындағы Қазақстан: саяси ахуалдың ұлттық қыры. – Қазақ тарихы. – 2020; Қазақстандық ұлтаралық және дінаралық келісім моделі: әлеуметтік-экономикалық  және қоғамдық-саяси қырлары. – Қазақ тарихы. – 2021;  Рухани жаңғыру және ырым-тыйымдар 2021 ж. 16 тамыз; 2000-ші жылдардың саяси тренді – құқықтық мемлекеттің негізін қалау. – 2021; Қазақстандық ұлтаралық және дінаралық келісім моделі: әлеуметтік-экономикалық  және қоғамдық-саяси қырлары. – Қазақ тарихы. – 2021; Конституциялық процесс: саяси ерік-жігер мен табандылық. — Сборник материалов международного круглого стола «Президент – символ и гарант незыблемости Конституции Республики Казахстан». – 2021;  Тұрғындарды әлеуметтік қолдау туралы – Қазақ тарихы. – 2022; Маңғыстау облысын ауыз сумен қамтамасыз ету мәселелері — Қазақ тарихы. – Қазақ тарихы. – 2022; Правовые основы рыночных реформ в Республике Казахстан. – Қазақ тарихы. – 2021. – №3; Саяси реформалардың мән-мәтініндегі ауыл әкімдерінің сайлауы, 2021 (e-history.kz); Рухани жаңғыру және ырым-тыйымдар 2021 (e-history.kz); Жаңа жағдайдағы сот жүйесін модернизациялау: азаматтардың сенімін арттыру – Қазақ тарихы. – 2021. – №4; 2000-ші жылдардың саяси тренді – құқықтық мемлекеттің негізін қалау, 2021 (e-history.kz); Қазақстан азаматтарының жаңа ұлттық сана-cезімін қалыптастырудың тарихи негіздері, 2021 (e-history.kz); Қазақстан азаматтарының жаңа ұлттық сана-cезімін қалыптастырудың тарихи негіздері, 2021 (e-history.kz); Конституциялық процесс: саяси ерік-жігер мен табандылық. – Сборник материалов международного круглого стола «Президент – символ и гарант незыблемости Конституции Республики Казахстан», // Под общей ред. З.К.Шаукеновой – Нур-Султан: Казахстанский институт стратегических исследований при Президенте Республики Казахстан, 2021; Қызылорда арнайы экономикалық аймағы // (XX ғасырдың 90-жылдарының екінші жартысы), 2022 (e-history.kz); ТҰРҒЫНДАРДЫ ӘЛЕУМЕТТІК ҚОЛДАУ ТУРАЛЫ (Оңтүстік Қазақстан облысының мысалында. ХХ ғасырдың 90-жылдарының бірінші жартысы. Қазақ тарихы. – 2022. – №3; МАҢҒЫСТАУ ОБЛЫСЫН АУЫЗ СУМЕН ҚАМТАМАСЫЗ ЕТУ МӘСЕЛЕЛЕРІ (2000 — жылдар). Қазақ тарихы. – 2022. – № 3; Аймақтық дамудың әлеуметтік әлеуеті / «XIX-XXI ғасырдың алғашқы ширегіндегі отандық тарихтың аймақтық аспектілері» атты Республикалық ғылыми-тәжірибелік конференциясының еңбектер жинағы. Тараз: Шерхан Мұртаза атындағы ХТИИ баспаханасы, 2023 (e-history.kz); Тарихи сананың мәдени аспектілері, 2023 (e-history.kz); САЯСИ РЕФОРМАЛАРДЫҢ КОНТЕКСТІНДЕГІ ҚАЗАҚСТАНДЫҚ ПАРТИЯЛЫҚ ЖҮЙЕНІҢ ДАМУЫ (2000 жылдардың бірінші жартысы) // Қоғам & Дәуір ҒЫЛЫМИ-САРАПТАМАЛЫҚ ЖУРНАЛ № 2 (86) 2025 (бірлескен).

Хасенова

Нурбану

Нурхатовна

РММ аға ғылыми қызметкері

Хасенова Нурбану Нурхатовна – ҚР Ғылым және жоғары білім министрлігінің «Мемлекет тарихы институты» РММ аға ғылыми қызметкері. 2007 жылы Жәңгір хан атындағы Батыс Қазақстан аграрлық-техникалық университетінің экономика факультетін «Менеджмент» мамандығы бойынша тәмамдады. 2009 жылы осы факультетте «Экономика» мамандығы бойынша магистратураны аяқтап, «Батыс Қазақстан облысы агроөнеркәсіптік кешенін басқару және оны жетілдіру» тақырыбында магистрлік диссертациясын қорғады.

Толығырақ көру

2007–2011 жылдары аталған университеттің «Экономика және кәсіпорындарды ұйымдастыру» кафедрасында оқытушы, аға оқытушы болып қызмет атқарды. «Кәсіпорын экономикасы», «Бизнес-жоспарлау», «Аграрлық экономика» және т.б. пәндерден дәріс оқыды. Қамтылған пәндер бойынша оқу-әдістемелік кешендер әзірледі, мамандық бойынша кафедраның ғылыми-әдістемелік жұмысына әдістемелік комиссия құрамында, мектеп оқушыларына кәсіби бағдар беру ісінде, сондай-ақ студенттермен тәрбие жұмысында куратор ретінде белсенді атсалысты.

2011–2016 жылдары Алматы технологиялық университетінің «Инженерлік графика және қолданбалы механика» кафедрасының зертхана меңгерушісі қызметін атқарды. Кафедраның профессор-оқытушылар құрамына оқу-тәрбие процесін, ғылыми және ұйымдастырушылық жұмыстарды жүзеге асыруда көмек көрсетті, істер номенклатурасы мен іс жүргізу нұсқаулығына сәйкес кафедраның құжат айналымын жүргізді, инженерлер мен лаборанттар құрамының жұмысын басқарды.

2016–2018 жылдары Алматы қаласы Мәдениет және мұрағаттар басқармасының «Алатау» дәстүрлі өнер театры» КМҚК-да бас экономист қызметін атқарды. 2018–2022 жылдары осы ұйымның әкімшілік-шаруашылық бөлім жөніндегі директордың орынбасары болды.

2023 жылы ғылыми қызметін жалғастыра отырып, Л.Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетінің «Экономика» мамандығы бойынша докторантураға қабылданды. Докторлық диссертация тақырыбы: «Креативті экономиканы дамыту стратегиясы және оның Қазақстанның экономикалық өсуіне ықпалын бағалау».

Креативті экономика тақырыбы бойынша мақалалар авторы, Scopus деректер базасындағы журналдарда, ҚР БҒМ БҒСҚК ұсынған журналдарда жарияланады, ғылыми-тәжірибелік конференцияларға қатысады. «Түркістан – тәуелсіз Қазақстанның рухани орталығы: тарихы мен қазіргі заманы» атты ұжымдық монографияның бірлескен авторы.

 

Кейбір еңбектері:

 

Хасенова Н.Н., Рау И.А., Аймбетова У.У. Китай становится важнейшим фактором экономического и политического развития. – XVIII Халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференция материалдары «Vedecky prumysl evropskeno kontinentu-2021», Прага, 3–7 б.

 

Хасенова Н.Н., Қазамбаева А.М. Қазақстандағы ауыл шаруашылығын аумақтық ұйымдастыру қажеттілігі. – IX Халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференция материалдары «Trends of development modern science and practice», Стокгольм, Швеция, 2021, 159–168 б.

 

Хасенова Н.Н. Креативті экономиканы қалыптастырудың әлемдік тәжірибесі және оны Қазақстанда пайдалану мүмкіндігі. –Студенттер мен жас ғалымдардың «ǴYLYM JÁNE BILIM — 2024» XIX Халықаралық ғылыми конференциясы материалдар жинағы,  Астана, 2024, 3753–3757 б.

 

Хасенова Н.Н., Қазамбаева А.М. Қазақстанда креативті экономиканың дамуының бүгіні мен болашағы. – «Х. Досмұхамедов атындағы Атырау университетінің хабаршысы» ғылыми журналы, №4 (75), 2024, 241–251 б. DOI 10.47649/vau.24.v75.i4.21

 

Хасенова Н.Н. Қазақстанда креативті экономикаға көшу: SWOT-талдау және іске асыру жолдары. – «ҚАЗАҚСТАН ЭКОНОМИКАСЫ: ШЫНДЫҚ ЖӘНЕ БОЛАШАҚ» халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференциясы, 25 қаңтар 2025 ж.

 

Хасенова Н.Н. Түркістан қаласының туристік әлеуеті: қазіргі жағдайы мен дамыту жолдары. – «ТҮРКІСТАН ТАҒЫЛЫМДАРЫ» республикалық ғылыми-тәжірибелік конференция материалдары, 30.04.2025.

 

Khassenova N. Impact of human resources in the creative sphere on economic development. – Problems and Perspectives in Management, Volume 23, Issue 3, 2025. https://doi.org/10.21511/ppm.23(3).2025.02

 

Хасенова Н.Н. «Түркістан – тәуелсіз Қазақстанның рухани орталығы: тарихы мен қазіргі заманы» ұжымдық монографиясы. ISBN 978-601-82269-2-2. 2025 ж. (бірлескен авторлық).

Кемелбекова

Мәншүк

Валерийқызы

РММ-сінің Қазақстанның әлеуметтік-экономикалық даму тарихы бөлімінің ғылыми қызметкері

Қазақстан Республикасының Ғылым және жоғары білім министрлігі Ғылым комитетінің «Мемлекет тарихы институты» РММ-сінің  Қазақстанның әлеуметтік-экономикалық даму тарихы бөлімінің  ғылыми қызметкері.

Абай атындағы Алматы мемлекеттік университетінің 1996 жылы тарих факультетін «тарих және құқық оқытушысы» мамандығы бойынша үздік дипломмен бітірді.

1996-98 жылдары арасында Алматы қаласы, білім министрлігі жанындағы «Қазақ тарихы» журналының редакторы. 2001-2004 жж.– А. Жұбанов ат. Республикалық музыка мектебінің тарих мұғалімі, Алматы қ., 2013-2014 жж. – С. Сейфуллин музейінің ғылыми қызметкері, Нұр Сұлтан  қаласы.

Орыс, қазақ тілдерін меңгерген. Қазақстан Республикасының Ғылым және жоғары білім Министрлігінің алғыс хатымен марапатталды (2023 жыл).

Толығырақ көру

Ғылыми еңбектері (соңғы 5 жылдағы)

1.Тіл ауыспайды, таңба ауысады. Дереккөз.: http://e-history.kz/kz/publications/view/4106.  21 мамыр 2018 жыл.

  1. Қоғамдық сананы жаңғыртудағы Астананың ролі мен орны. Сборник материалов МНПК «Политические инициативы Президента Казахстана Н.А. Назарбаева и созидание Астаны» (28 июня 2018 г.). Под ред. Б.Г. Аягана. Астана: Институт истории государства. –С. 209-211.
  2. Мәңгілік елдің болашағы – жастар //Сб. материалов Международной научной конференции молодых ученых «Молодежь Великой степи:формирование Нации Единого Будущего». — Нур-Султан, 2019. (19.04.2019 ж.);
  3. «Тарихи сананы жаңғырту» / URL.www.: «е-history.kz». (3.05. 2019 ж.)
  4. Адамгершілік-адамның жан қазынасының биік тұғыры. /URL.WWW.: «ehistory.kz». (28.08. 2020 ж.).
  5. Тәуелсіздік тұғыры – тіл. Дереккөз: http://e-history.kz/kz/.10.03.2021 ж.
  6. Қазақстан ғылымында ғылымиметриялық әдістеменің қалыптасуы туралы. «Қазіргі заманғы ғылымиметриялық зерттеулер контекстіндегі Қазақстанның тарих ғылымы» тақырыбындағы халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференция материалдары, Нұр-Сұлтан, 2021 жыл. -147-150 ББ.
  7. (бірлесіп жазған). Динамика публикационной активности казахстанских исследователей. Материалы IX Международной научно-практической конференции «наука и образование в современном мире: вызовы ХХI века». Нур-султан, 2021 ж. –Б. 43-47.
  8. «Президент жолдауларында көтерілген өзекті мәселелер туралы». / https://history-state.kz/?ELEMENT_ID=1826 / e-history.kz/kz/news/show/33670/. 06.06.2022.;
  9. Ресейдегі Алтай қазақтарының рухани дамуы //«Шетелдегі қазақтар: автохтондар және диаспора» // Халықаралық ғылыми-практикалық конференциясының материалдар жинағы. 22 қыркүйек 2022 ж. -168-171 ББ.
  10. Ғалымдардын алдында тұрған міндеттері. https://e-history.kz/kz/news/show/339359. 01.08.2023 ж.
  11. (бірлесіп жазған). Вторичный архивный документ по истории Акмолинской области как исторический источник. Вестник Архива. Научно- популярный, информац.-методич. Журнал. № 2 (10) /Астана, 2023 ж. -Б. 107-113.
  12. (бірлесіп жазған ). Из истории социально-экономического развития Акмолинской области в XIX – первой половине XX вв. // Материалы международной научно-практической конференции «Глобальная наука и инновация 2023 году в Центральной Азии». Астана, 2023. Б. 12-19.
  13. «Жаңа экономикалық серпіліс бағдары» https://e-history.kz/kz/news/show/339503. 02.10. 2023 ж.
  14. История села Керей. «Халықаралық ынтымақтастық жолындағы жана қадамдар» халықаралық ғылыми-практикалық конференциясының материалдар жинағы. https://history-state.kz/pdf/sbornikstat.pdf. 10.10.2023. С.135-140.

 

Редакторлық және сараптамалық қызметі (соңғы 5 жылдағы)

Төмендегі ұжымдық монографияны әзірлеген кезде кейбір тараудағы мәтіндерді орыс тілінен қазақ тіліне аударма жұмысын атқардым:

 «Горизонты национальной истории (развитие исторической науки Казахстана в эру Независимости)». Коллективная монография. Под редакцией Б.Г. Аягана.  – Астана: ТОО «Дәме», 2018. – 379 с. С.156-171.

      «Ұлттық тарих көкжиегі (Қазақстан тарихы ғылымының тәуелсіздік дәуіріндегі дамуы)». Ұжымдық монография / Мемлекет тарихы институты; ред. Б.Ғ. Аяған.. – Астана, 2019. – 336 б.

Рүстем

Қуандықұлы

Досмурзинов

РММ-сінің Қазақстанның әлеуметтік-экономикалық даму бөлімінің кіші ғылыми қызметкері

Рүстем Қуандықұлы Досмурзинов – Қазақстан Республикасының ҒЖБМ ҒК ҒЗИ «Мемлекет тарихы институты» РММ-сінің Қазақстанның әлеуметтік-экономикалық даму бөлімінің кіші ғылыми қызметкері.

1995 жылы 7 сәуірде Ақмола қаласында (қазір  – Астана қаласы) дүниеге келген. Бала кезінен музыка мектебіне қатысып, Қазақстан тарихы, дүниежүзілік тарих, құқық, орыс және қазақ тілдерінен әртүрлі халықаралық, қалалық және аудандық олимпиадаларға қатысты.

Толығырақ көру

2012 жылы Астана қаласының № 31 мектеп-гимназиясын математикалық бағыттағы сыныпта орта білімін тәмамдады. Сол жылы Л.Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетінің әлеуметтік ғылымдар факультетінің (2013 жылдан – тарих факультеті) «Археология және этнология» мамандығына оқуға түсті. Оқу барысында республикалық және университеттік ғылыми іс-шараларға –  конференцияларға, конкурстарға, үйірмелерге қатысты. Дипломдық жұмыстың тақырыбы –  «А.Н. Бөкейхановтың еңбектеріндегі қазақтардың дәстүрлі өмір-қамы жүйесінің мәселелері». 2016 жылы оқуын үздік дипломмен аяқтады.

Одан әрі, Еуразия ұлттық университеті мен Новосібір мемлекеттік университеті арасындағы «Археология және этнология» және «Тарих» екі дипломдық магистратура бағдарламасы бойынша оқуын жалғастырды. Магистрлік диссертацияның ғылыми жетекшісі белгілі тарихшы және этнограф, д.ғ.д., профессор, Археология және этнография институтының жетекші ғылыми қызметкері И.В. Октябрьская болды. 2018 жылы «Қазіргі заманғы Қазақстан: урбанизацияның этноәлеуметтік сипаты» тақырыбы бойынша НМУ мен ЕҰУ-де магистрлік диссертациясын қорғап, үздік диплом алды.

2018 жылы ЕҰУ тарих факультетінің «Археология және этнология» кафедрасының оқытушысы лауазымына қабылданды. 2019 жылы ЕҰУ Стратегиялық даму департаментінің стратегиялық жоспарлау бөлімінің бас маманы, «Абай академиясы» ҒЗИ гуманитарлық зерттеулер бөлімінің жетекші ғылыми қызметкері болды. 2023 жылы Л.Н. Гумилев атындағы ЕҰУ-нің «Археология және этнология» докторантурасының білім беру бағдарламасы бойынша оқуын аяқтады. Докторантурада оқу барысында Н.Н. Миклухо-Маклай атындағы Ресей ғылым академиясының Этнология институтында және М.В. Ломоносов атындағы Мәскеу мемлекеттік университетінде (2022) кәсіби тағылымдамадан өтті. Рүстем Қуандықұлы Досмурзиновтың зерттеу саласы қазақ халқының этнографиясымен, яғни мұсылманшылдыққа дейінгі діни сенімдермен, салт-дәстүрлермен байланысты болып табылады.

2024 жылдан бастап Р.Қ. Досмырзинов Қазақстанның әлеуметтік-экономикалық даму тарихы бөлімінде Мемлекет тарихы институтында жұмыс істейді. Қазақстандағы экономикалық трансформация, экономикалық антропология мәселелерімен айналысады.

Орыс, қазақ, ағылшын және мажар тілдерін меңгерген. Қазақстан Республикасының Ғылым және жоғары білім Министрлігінің алғыс хатымен марапатталды (2025 жыл).

Ғылыми жарияланымдарым: W&S/Scopus – 4, КОКНВО – 6, РИНЦ, конф., газет мақалалары – 10.

W&S/Scopus дерекқорына кіретін Халықаралық ғылыми басылымдардағы жарияланымдар:

  1. Dosmurzinov Rustem. Pre-Islamic world views of the Kazakh people // Trames. – 2023. V. 27., Iss. 4. – P. 415 – 438.
  2. Dosmurzinov Rustem Kuandykuly. Shamanic practices in the belief system of the Kazakhs and Tuvans, 1920s – 1960s: A comparative analysis // New Research of Tuva. – 2023. Iss. 1. – P. 280-288.
  3. Dosmurzinov Rustem. Ethnography of the Kazakh people in Grigorii Potanin’ studies // Vestnik Novosibirskogo Gosudarstvennogo Universiteta, Seriya: Istoriya, Filologiya. – 2020. – V. 19., Iss. 3. – P. 105 – 109.
  4. Dosmurzinov Rustem Kuandykuly. The Kazakh folk custom of davra // Nations and religions of Eurasia. Vol. 30, № 2. P. 115 – 125. DOI 10.14248/nreur (2025) 2 – 06.

Қазақстан Республикасы Ғылым және жоғары білім министрлігі Білім және ғылым саласындағы бақылау комитеті ұсынған ғылыми басылымдардағы жарияланымдар:

  1. Досмурзинов Р.К. Проблема становления человека как основа национальной модернизации в этно-философии Абая Кунанбайулы Вестник ЕНУ имени Л. Н. Гумилева. Серия Исторические науки. Философия. Религиоведение. №4 (129). 2019. С. 81-89. https://doi.org/10.32523/2616-7255-2019-129-4-81-90
  2. Досмурзинов Р.К. «Мировое дерево» в традиционной и современной культуре казахов // Вестник Северо-Казахстанского университета имени Манаша Козыбаева. № 1 (50), январь-апрель-март, 2021. С. 128-131. ISSN 2309-6977
  3. Досмурзинов Р.К. Реликты анимизма в традиционных верованиях казахского и тувинского народов (конец XIX – начало XX вв.): сравнительный анализ // Вестник ЕНУ им. Л. Гумилева. Серия: Исторические науки. Философия. Религиоведение. №. 1. Т. 142. 2023. С. 26-43. https://doi.org/10.32523/2616-7255-2023-142-1-26-43
  4. Досмурзинов Р.К. Символика огня в традиционных ритуалах казахского народа // Вестник КазНУ им. аль-Фараби. № 2 (2023). Т. 109. Вестник КазНУ. Серия историческая. С. 168-173.https://doi.org/10.26577/JH.2023.v109.i2.016
  5. Досмурзинов Р.К. Категория свободы в обществах кочевых скотоводов // Вестник Атырауского университета имени Х. Досмухамедова. 2023. № 2 (69). С. 15-24.
  6. Досмурзинов, Р. (2025). Обычай давра в похоронной обрядности казахского народа. Journal of History, 116(1). https://doi.org/10.26577/JH20251161018
  7. ВАК РФ – Досмурзинов Р.К. Шежире у казахов: мировоззренческий аспект // Северо-Восточный гуманитарный вестник. 2023. №2(43). С. 56-68.

Халықаралық конференция материалдары және бұқаралық ақпарат құралдары мен мерзімді басылымдардағы жарияланымдар:

1) Досмурзинов Р.К. К истории изучения традиционного мировоззрения казахского народа // Борисовский сборник. Выпуск 12. Иваново: Референт, 2021. С. 169-172.

2) Досмурзинов Р.К. Традиции почитания птиц в народной казахской культуре // Этнография: Материалы 59-й Междунар. науч. студ. конф. 12-23 апреля 2021 г. Новосибирск: ИПЦ НГУ, 2021. С. 13-14.

3) Досмурзинов Р.К. Аграрная обрядность и почитание зерновых культур в традиционном казахском обществе // Молодежь и наука – 2021: материалы международной научно-практической онлайн-конференции: в 4-х томах. Петропавловск: СКУ им. М. Козыбаева, 2021. Т. 2. С. 26-27.

4) Досмурзинов Р.К. Традиционное мировоззрение казахского народа: «реликты» древних верований и обрядов // Материалы конференции «Независимый Казахстан: история создания и актуальность проблемы укрепления государственности». Алматы: Қыздар университеті баспасы, 2021. С. 229-233. ISBN 978-601-224-741-1

5) Досмурзинов Р.К. Урбанизация в современном Казахстане: этно-социальные и этно-религиозные аспекты // «30 лет Независимости Республики Казахстан: исторический курс, вехи развития и перспективы»: Материалы XVIII международного Евразийского научного форума. II том. Нұр-Cұлтан: Л. Н. Гумилев атындағы ЕҰУ, 2021. С. 22-27. ISBN 978-601-337-588-5

6) Досмурзинов Р.К. Мировоззренческие традиции казахского и тувинского народов: образ лошади // Международная научная конференция студентов и молодых ученых «ǴYLYM JÁNE BILIM – 2022». Нұр-Сұлтан. С. 4432-4435. ISBN 978-601-337-674-5

7) Досмурзинов Р.К. Проблемы изучения народного мировоззрения казахов в трудах этнографов XIX – начала XX вв. // Ахинжановские чтения – 2022: материалы международной научной конференции студентов и молодых ученых (г. Алматы, 20-22 апреля 2022 г.). Алматы: Институт археологии им. А. Х. Маргулана, 2022. С. 146-148.

8) Досмурзинов Р.К. Казахские народные поверья и верования в трудах

этнографов XIX – начала XX вв. // «Ломоносов-2022»: XVII Международная научная конференция студентов, магистрантов и молодых ученых, посвященная роли фундаментальной науки в развитии современного общества: Казахстанский филиал МГУ имени М.В. Ломоносова, 2022. С. 141-143. ISBN 978-601-80879-5-0

9) Досмурзинов Р.К. Религия и этнокультурный потенциал национальных традиций в современном казахстанском обществе // Религиоведение в Казахстане в контексте мирового религиоведения: пройденный путь, традиции, тенденции развития: мат-лы межд. науч.-практ. конф. Астана: ЕНУ им. Л.Н. Гумилева, 2022. 67-70 с.

10) Досмурзинов Р.К. Антропоморфные каменные изваяния половцев в коллекции Государственного исторического музея // Ахинжановские чтения – 2023: материалы международной научной конференции студентов и молодых ученых. Алматы: Институт археологии им. А.Х. Маргулана, 2023. С. 113-115.

 
Phlight-map-pin Phlight-phone Wppb-font-envelope
Кездесуге жазылу

Кездесуге жазылу

* — Толтыруға міндетті өрістер

Өтінімді жіберу батырмасын басу арқылы мен құпиялылық саясатының және дербес деректерді өңдеу саласындағы саясаттың шарттарымен танысқанымды растаймын және дербес деректерді өңдеуге өз келісімімді беремін

Мемлекет тарихы институты

 

Біз картадамыз

Бару толығырақ