Басшылық

1988 жылы тарих ғылымдарының кандидаты ғылыми дәрежесін алды, 1996 жылы «1970-1990 жылдар аралығында Қазақстанның қоғамдық-саяси және әлеуметтік дамуы» тақырыбында докторлық диссертация қорғады.  Профессор, саяси ғылымдар доценті. Қазақстанның мектептері мен жоғары оқу орындарына арналған 120-дан астам ғылыми мақалалардың, монографиялардың, оқулықтардың авторы. Жошы ұлысының тарихымен-Алтын Орда және қазіргі заман тарихымен айналысады. Аталған бағыттар бойынша Scopus, Web of Science халықаралық жоғары рейтингті журналдарында 17 мақала, ҚР Ғылым және жоғары білім министрлігі ұсынған журналдар мен және Ресейдегі РИНЦ базасына енетін журналдарда 9 мақала жариялады. Қазіргі заманның өзекті мәселелері бойынша баспа беттерінде, БАҚ-та жиі сұхбаттары мен публицистикалық пікірлері жарияланады.

1979 жылы тарих факультетін бітіргеннен кейін кафедрада оқытушы болып қалды. 1989-1990 жылдары республиканың Оқу-ағарту министрлігінде жетекші маман, 1990-1996 жылдары Қазақстан Президенті мен республика үкіметінің аппаратында жұмыс істеді. 1996 жылғы желтоқсан айынан 1998 жылғы қазанға дейін Қазақ гуманитарлық заң университеті сыртқы байланыстар орталығының директоры. Қазақстан Республикасы Ақпарат және қоғамдық келісім министрлігінің құрылымында 1998 жылдың қазанынан 2003 жылдың мамырына дейін департамент директорының орынбасары, Басқарма бастығы болып жұмыс істеді. 2003-2008 жылдары «Қазақ энциклопедиясы» ЖАҚ директоры-бас редакторы болып жұмыс істеді. 2008 жылдың қазан айында ҚР Ғылым және білім министрлігінің «Мемлекет тарихы институты» ММ директоры болып тағайындалды. 2020 жылдан бері Мемлекет тарихы институты директорының орынбасары.

 Б.Г. Аяған «Қазақ білім академиясының», Әлеуметтану академиясының, Білім академиясының академигі, ҚР Ұлттық Ғылым Академиясының Құрметті академигі (2022 ж.). «Көшпенділер», «Ұлы дала дүбірі», «Жау жүрек мың бала», «Соғыс кепілі» (Карлаг тұтқындары туралы) кинофильмдеріне ғылыми кеңесшісі болды. Ғалымның бастамасымен 2015 жылы Қазақ хандығының 550 жылдығына арналған «Қазақ хандарының жолдары бойынша» ғылыми экспедициясы ұйымдастырылды. 2013 жылдан 2023 жылға дейін Қазақстан мен Ресей тарихшыларының жұмыс тобының тең төрағасы. Кәсіби тарихшылар мен қоғамтанушылар лигасының төрағасы. Республика тарихшыларының Ұлттық конгресі төрағасының орынбасары (2013-2019 жж.). Мемлекеттік сыйлықты беру жөніндегі мемлекеттік комиссияның мүшесі (2013 жылдан 2023 жылға дейін), саяси қуғын-сүргін құрбандарын ақтау жөніндегі мемлекеттік комиссияның мүшесі (2019 ж.-2023 ж.), Астана әкімдігі жанындағы Республикалық ономастика комиссиясының мүшесі (қазіргі уақытта).

Б.Г. Аяған Қазақстан Республикасы Президентінің Жарлығымен «Құрмет» орденімен (2014 ж.), сондай-ақ 8 медальмен марапатталды. Сондай-ақ «Баспа және полиграфия ісінің қайраткері» (2005 ж.), Қазақстан халқы Ассамблеясының «Бірлік» (2011 ж.), «Ғылымға сіңірген еңбегі үшін» (2014 ж.) төсбелгісілерінің иегері. 2022 жылы «Қазақстанның еңбек сіңірген азаматы» атағын алды. Түркия Республикасының және басқа да шет мемлекеттердің ғылымына қосқан үлесі үшін медальдары бар.

ORCID — (https://orcid.org/0000-0001-9498-0000)

2020 жылдан 2025 жылдар аралығында жарияланған негізгі ғылыми еңбектері.

1. Аяган Б.Г.Чокан Валиханов-исследователь Центральной Азии//История, Вып,N 5(91) 2020 г. DOI: 10.18254/S207987840010277-2.Б.Аяган/МОДЕРНИЗАЦИЯ ИСТОРИЧЕСКОЙ НАУКИ В НЕЗАВИСИМОМ КАЗАХСТАНЕ / Издательский дом «Юр-ВАК» История и современное мировоззрение-54 стр.ISSN 2658-4654 (print) ISSN 2713-2579  online, Москва.;
2. Ayagan B. Historical Science of Kazakhstan: Before and After the Collapse of the USSR // International Journal of Innovation, Creativity and Change. www.ijicc.net Volume 14, Issue 11, 2020
3. Аяган Б. Г. , Калиева М. Ш. , Сатанов А. Б. Ислам в Казахстане: история распространения и современность // Электронный научно-образовательный журнал «История». – 2021. – T. 12. – Выпуск 5 (103) [Электронный ресурс]. URL: https://history.jes.su/s207987840015887-4-1/ (дата обращения: 03.08.2021). DOI: 10.18254/S207987840015887-4https://history.jes.su/s207987840015887-4-1/
4. Аяган Б.Г. К вопросу о роспуске парламента Казахстана. История. Электронный научно–образовательный журнал.– https://history.jes.su/issue.2022.4.10. 10-120/ [Электронный ресурс]./ On the Issue of the Dissolution of the Supreme Council of the Republic of Kazakhstan in March 1995. T. Kvyatkovskaya’s Lawsuit: Historical Aspect (2023-08-08)/
5. Satanov A.,B. Scool text books on history: a cask of representing the Creat Patritic War in the Soviet era and the period of Independs of Kazakhstan. HSE6 Hipatia press( h)http//hse.hipatiapress.com Social and Education History Vol.12 N1. February 2023 pp736-597 https://cloud.mail.ru/public/dsGn/zayTnnrYD 
6. Аяган Б.Г., Тычинских З.»Сибирская ветвь Шибанидов в казахстанской и российской историографии:хан Кучум»//Былые годы/Bylye Gody.Published in the USA.E-ISSN:2310-0028. 2023.18(3):1053-1063.DOI:10:13187/bg 2023.3.1053.Jornal homepage: https//bg.chherkasgu:press
7. Аяган Б.Г.,Камолов Х.Ш.»Перекочевка Мухаммеда Шейбани-хана(Шахбахта) из Дашти-Кипчака и о первом периоде его пребывания в Мавреннахре.» .-ЭНОЖ «История»,2023 г.14.вып.8/130.
8. Аяган Б.Г.,Джунусов А.К вопросу о переносе столицы в Астану Вестник АГУ(НПУ) им. Абая.https://buletin-histsocpolit.kasnpu.kz-2022,№3(74),Сс.7-18.Хабаршы,Серия»Исторические и социально-политические науки»(2022);
9. Аяган Б., Аканов К.,Курманов З.К.(Кыргызстан) «Отражение роли династии Шибанидов (Шейбанидов) в истории Улуса Джучи и Казахского ханства в XIII–XVI вв.» (History of the Homeland, 2023, т. 26, № 2, с. 350-360).;
10. Аяган Б.Г. Рецензия на книгу PhD Сыдыкназарова М.-А. «Непрерывная государственность Казахстана в потоке истории. Казахское государство на европейских и американских картах XVI–XIX веков». Атлас. Брюссель, 2021. 532 с. (Bulletin of L.N. Gumilyov Eurasian National University, 2023, № 2 (143), с. 269-274).(2024 г.)
11. Dastan N.Zhumanbaev,Burkitbay Ayagan, Abdulahap Kara. Some aspekts of the formation histori of the legal foundation of the multiparty system in Kazakhstan(1989-1996)(Akkording to archival materials)(На англ.) /Д.Жұманбаев, Б.Аяған,Ә.Қара Некоторые аспекты истории  формирования правовых основ многопартийной системы в Казахстане./ .Д.Жұманбаев, Б.Аяған,Ә.Қара Қазақстанда көппартиялық жүйенің негіздерін қалыптастыру тарихының кейбір мәселері(1989-1996)(Мұрағат құжаттары  бойынша)Отан тарихы, Алматы,ISSN 1814-6961 E-ISSN 2788-9718. 2023.№26(3)
12. Аяган Б.Г.,Маликова С.З. Политическая деятельность Магжана Жумабаева в Петропавловске в 1917-1921 годы(по данным архивов и воспоминаниям современников)DOI:https:doi.org/10.51943/2710-3994, 2024 27 1 180-197. Т.27#1,стр.180-197.;
13. Аяган Б.Г.Политические отношения З.-В. Тогана с казахскими автономистами в период 1917-1930-х годов(на основе двухтомника «Воспопинаний» З.-В.Тогана.//Отечественная история. Том 27,№ 4(2024).DOI:https:doi/jrg/1051943/2788-9718_27_4_ 889-904

Басшылығымен немесе қатысуымен кең тиражбен жарияланған монографиялар мен оқулықтар:

1. 1. Ұлық Ұлыс-Алтын Орда мемлекеті тарихы. Дәрістер жинағы. – Алматы, ЖШС «Литера-М», 2020;4.
2. 2. История Улуг Улуса-Золотой Орды Курс лекций. — Алматы: Литера-М, 2020.г;
3. Қазақстан мен Ресей: жаңа замандағы екіжақты өзара қарым-қатынас тарихының очерктері(XVIII-XXI ғасырдың басы)Ұжымдық монография.(қаз/орыс) Астана,ЖШС»Литера-М» 2022;
4. 4. Аяған Б.Г.Ұжымдық монография.Проф. Б.Ғ.Аяғанның басқаруымен. Қазақ хандығы тарихындағы Шибандар (Шейбандар,Шайбақтар)әулеті.(Ібір-Сібір, Дешті-Қыпшақ,Мәуереннахр аймақтарында)-Астана,2023 г;
5. Под редакцией проф. Б.Г.Аягана. Колл. монография.Династия Шибанидов (Шейбанидов) в истории Казахского ханства(Сибирь,Дешт-и Кипчак,Мавереннахр) -Астана, 2023 г.-231 с.;
6. Несломленный народ.От общей победы к общей исторической памяти. Отв. редакторы проф. М.А.Липкин и проф. Б.Г.Аяган, М.:2021.Изд-во» Весь мир».2021 г.;

Оқулықтар мен оқу құралдары:

1. История Казахстана. (учебник для 9 класса средней школы.)- Алматы, «Рауан». 2023 г.-7.851 п.л. (в соавторстве). Хрестоматия;
2. Қазақстан тарихы. (Орта мектептің 9 сыныбына арналған оқулық)- Алматы, «Рауан».-2023 ж.-8.7 б.т. (қосавторлық);Хрестоматия.
3. Учебник для 9 класса общеобразовательных школ.Хрестоматия, методическое пособие.(Каз/рус)-Алматы,»Ата-мұра»2024 г

4.Тәуелсіздік жылдарындағы Қазақстан Тарихы ғылымы :тарихнама проблемалары-Алматы,2022.,464 б.-Кіріспе.1 тарау.5-45 бб.

5. История Казахстана для высших учебных заведении.Предисловие. Глава 11.-Алматы, 2022. -352 с.(қазақша/орысша)