Қазақстан халқына Жолдауының талқылауы: «Жасанды интеллект дәуіріндегі Қазақстан: сандық трансформация арқылы өзекті міндеттер мен олардың шешімдері»

Елбасы Қазақстанның тұрақты әлеуметтік-экономикалық дамуы мен қауіпсіздігін қамтамасыз етуді өз негізгі миссиясы ретінде тағы да атап өтті. Алдыңғы Жолдаумен салыстырғанда, Ел Президенті Қазақстан қоғамы мен мемлекетінің дамуының дәл осы бағытына көбірек назар аударды.

Президент Қасым-Жомарт Тоқаев қазақстандық қоғамның барлық салаларын сандық дәуірде сапалы жаңғыртудың қажеттілігін сенімді және дәлелді түрде ашты. Елдің өркендеу дамуы үшін сандық технологиялар қолданылады. Атап айтқанда, экономиканы жаңғыртудың негізгі әдістері ретінде кең көлемді сандықтандыру және жасанды интеллект технологияларын (ЖИ) белсенді енгізу таңдалды. Осыған байланысты, Ел Президенті сандықтандырудың негізгі бағыттарын – жасанды интеллект, платформалық экономика, онлайн-сервистер, ірі деректер мен бизнес-интеллектті пайдалануды анықтайтын Сандық кодексті қабылдауды жеделдетуді бастады.

Елбасы отандық кәсіпкерлердің өз қызметінде жасанды интеллект технологиялары сияқты ең заманауи технологияларды қолдануы қажет екендігін атап өтті. Сонымен қатар, ел экономикасының дамуының сандық бағытының негізгі қозғаушы күші дәл кәсіпкерлер болуы тиіс. Дегенмен, бұл даму саласында да проблемалар бар.

Президенттің ескертуінше, 2024 жылы қол қойылғ «Экономиканы әрі қарай либералдау шаралары туралы» Жарлық толық орындалмаған. Отандық бизнес үшін әлі де сандықтандырудың жеңе алмайтын көптеген бюрократиялық кедергілер қалды. Сандық платформалар мемлекет пен бизнес арасындағы мүлдем жаңа қатынастардың негізіне айналады.

Ел Президенті мемлекеттің экономикадағы рөлін төмендету туралы тағы да атап өтті. Елбасының Жолдауынан алынған мәліметтер бойынша, елде мемлекеттің қатысуымен 25 мыңға жуық ұйым бар. Мемлекеттік құрылымдар қоғамның экономикалық саласынан біртіндеп шығады. Президент келесі аспектілерді нақты белгіледі – мемлекет саланы бақылауға және реттеуге айналуы керек, ал инфрақұрылымды жаңғырту, технологияларды енгізу – жеке сектордың міндеті. Мемлекеттік органдар мен кәсіпкерлер арасындағы қатынастың мұндай форматы, әрине, ел заңнамасына елеулі түзетулер мен жаңа ережелерді енгізуді талап етеді.

Елдің шағын және орта бизнесі 4,4 миллион адамға жұмыс береді, яғни елдің экономикалық белсенді халқының жартысына жуығын құрайды. Дегенмен, Қазақстанның ШОБ негізінен еліміздің ірі қалаларында шоғырланған.

Елбасының пікірінше, экономиканы әрі қарай либералдау барысында отандық бизске бағдар алу қажет. Елбасы өз сөзінде «бизнес» терминін 13 рет атап, мемлекет пен бизнес арасындағы қатынастарға ерекше назар аударды. Дамудың осы бағытында футболды (спортты) коммерцияландыру және футбол клубтарын жекешелендіру сияқты бизнестің жаңа түрлеріне басты назар аудару қажет.

Осылайша, жақын арада Қазақстанның дамуының негізгі бағыты сандық трансформация болуы керек, ал оның негізги «провайдерлері» мен тасымалдаушылары – жұмысында сандық технологиялар мен жасанды интеллектті кеңінен қолданатын отандық кәсіпкерлер болуы тиіс. Сандық платформалар мемлекет, бизнес және халық арасындағы жаңа әлеуметтік келісімнің негізіне айналады.